قهرمان ميرزا عين السلطنه
1153
روزنامه خاطرات عين السلطنه ( فارسى )
جنگ روس و عثمانى خدمتها كرده قلعهء پلونا و جنگ مشهور آنجا را سركرده بوده . اگر چه قلعه به تصرف روسها درآمد اما جنگ شايانى كرده كه نامش تا ابد باقى است و از صفحهء روزگار محو نخواهد شد . مأمور جشن ملكهء انگليس حالا از خودمان بنويسم . براى جشن شصتم ملكهء انگليس سفارتى بنا بود روانه كنند . محرمانه از طرف مشير الدوله به لسان اقبال الملك براى رفتن حضرت و الا با آقاى عماد السلطنه گفتگوئى شد كه اگر مخارج نمىخواهند بلكه تقديمى هم به مشير الدوله مىدهند عمل ختم است . چند روز اين مذاكره طول كشيد . آقاى عماد السلطنه دو تلگراف كرد و در تلگرافخانه با جمشيد بيك در اين باب گفتگو كرد . حضرت و الا به نگرفتن مخارج راضى شده اما تعارف مشير الدوله را قبول نفرمودند چون سفر خوبى بود و ندرة [ پيش مىآيد ] بلكه هيچ همچو اتفاق نخواهد افتاد . آقاى عماد السلطنه به اقبال الملك گفتند كه لازم است يك مجلس مشير الدوله را ملاقات كرده حضورا قول بدهد كه پس از رفتن من به قزوين و طى گفتگو ديگرى را تعيين نكند . يك روز قزوين رفته يا قبول خواهند فرمود يا رد خواهند كرد . روز بعد صبح را به اتفاق اقبال الملك نزد مشير الدوله رفته يك ساعت صحبت طول كشيد . قول داد و « پارول » « 1 » سپرد كه اول حضرت و الا . در صورتى كه قبول كنند احدى معين نخواهد شد . حتى عماد السلطنه ديگران را كه براى رفتن آماده شده بودند شمرد و توسط فرمانفرما را به ميان آورد ، تمام را رد كرده كه هرگز ديگرى نخواهد رفت . عصر آن روز عماد السلطنه درشكه گرفته به قزوين رفتند . شب در راه [ بودند ] . روز ديگر عصر وارد شده شب صحبت را تمام كردند . حضرت و الا مخارج را با پانصد تومان تقديم كه به مشير الدوله بدهند قبول فرموده عصر همان روز از قزوين حركت كرده و تلگراف رمزى كه ما بين خود و مشير الدوله در صورت قبول و عدم آن قرار گذاشته بودند مخابره كرده شب را در راه مانده ظهر روز بعد وارد شد . يكسر به درب خانه و خدمت جناب مشير الدوله رفتند . پس از تعارفات رسميه نزديك رفته كه البته تلگراف رسيده عمل ختم است و تلگراف احضار را بفرمايند . سرى تكان داده كه تا قبل از ظهر قرار همينطور بود ، اما يك ساعت قبل كه خدمت شاه رسيدم فرمودند امير خان سردار بايد برود . حتى گفتم عز الدوله خرج نمىخواهد و براى اين سفر سنا و شانا سزاوارتر است و امير خان سردار
--> ( 1 ) - Parole فرانسه مقصودست .